Sahih al-Bukhari
687
Chapter 10 · Call to Prayers (Adhaan)إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ
The imam is appointed only to be followed
دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بَلَى، ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ. قَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ". قَالَتْ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ". قَالَتْ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ "، فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". فَقُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ـ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ النَّبِيَّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ ـ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ وَكَانَ رَجُلاً رَقِيقًا ـ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ. فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ. فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ، ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ. قَالَ " أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ ". فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ. قَالَ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهْوَ يَأْتَمُّ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ هَاتِ. فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَدِيثَهَا، فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ. قَالَ هُوَ عَلِيٌّ.
Show the chain of narration (Arabic)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ
Translation
Ubaydullah ibn Abdullah reported: I went in to Aishah and said, “Will you not tell me about the illness of the Messenger of Allah ﷺ?” She said: Yes. The Prophet ﷺ became gravely ill and said, “Have the people prayed?” We said, “No, they are waiting for you.” He said, “Put water for me in the basin.” She said: We did so, and he washed himself. Then he tried to get up with effort, but he fainted. Then he came round and said ﷺ, “Have the people prayed?” We said, “No, they are waiting for you, O Messenger of Allah.” He said, “Put water for me in the basin.” She said: So he sat and washed himself; then he tried to get up with effort, but he fainted. Then he came round and said, “Have the people prayed?” We said, “No, they are waiting for you, O Messenger of Allah.” He said, “Put water for me in the basin.” He sat and washed himself; then he tried to get up with effort, but he fainted. Then he came round and said, “Have the people prayed?” We said, “No, they are waiting for you, O Messenger of Allah” – and the people were staying in the mosque, waiting for the Prophet ﷺ for the later Isha prayer. Then the Prophet ﷺ sent word to Abu Bakr to lead the people in prayer. The messenger came to him and said, “The Messenger of Allah ﷺ commands you to lead the people in prayer.” Abu Bakr – and he was a tender-hearted man – said, “O Umar, lead the people in prayer.” Umar said to him, “You are more entitled to it.” So Abu Bakr led the prayer during those days. Then the Prophet ﷺ felt some relief in himself and went out between two men, one of whom was al-Abbas, for the Zuhr prayer, while Abu Bakr was leading the people in prayer. When Abu Bakr saw him, he began to step back, but the Prophet ﷺ signalled to him not to step back. He said, “Seat me beside him.” So they seated him beside Abu Bakr. He said: Abu Bakr prayed following the prayer of the Prophet ﷺ, and the people (followed) the prayer of Abu Bakr, while the Prophet ﷺ was sitting. Ubaydullah said: Then I went in to Abdullah ibn Abbas and said to him, “Shall I not present to you what Aishah told me about the illness of the Prophet ﷺ?” He said, “Go ahead.” So I presented her account to him, and he objected to nothing in it, except that he said, “Did she name for you the man who was with al-Abbas?” I said, “No.” He said, “It was Ali.”
Translator’s note: The basin (mikhdab) is a washing tub; “get up with effort” means rising with difficulty.
Other translations
Deutsch
Ubaidullah ibn Abdullah berichtete: Ich trat bei Aischa ein und sagte: „Willst du mir nicht von der Krankheit des Gesandten Allahs ﷺ erzählen?“ Sie sagte: Doch. Der Zustand des Propheten ﷺ wurde schwer, und er sagte: „Haben die Leute (schon) gebetet?“ Wir sagten: „Nein, sie warten auf dich.“ Er sagte: „Stellt mir Wasser in das Becken.“ Sie sagte: Wir taten es, und er wusch sich. Dann wollte er sich mühsam erheben, wurde aber ohnmächtig. Dann kam er zu sich und sagte ﷺ: „Haben die Leute gebetet?“ Wir sagten: „Nein, sie warten auf dich, o Gesandter Allahs.“ Er sagte: „Stellt mir Wasser in das Becken.“ Sie sagte: Da setzte er sich und wusch sich; dann wollte er sich mühsam erheben, wurde aber ohnmächtig. Dann kam er zu sich und sagte: „Haben die Leute gebetet?“ Wir sagten: „Nein, sie warten auf dich, o Gesandter Allahs.“ Da sagte er: „Stellt mir Wasser in das Becken.“ Er setzte sich und wusch sich; dann wollte er sich mühsam erheben, wurde aber ohnmächtig. Dann kam er zu sich und sagte: „Haben die Leute gebetet?“ Wir sagten: „Nein, sie warten auf dich, o Gesandter Allahs“ – und die Leute verharrten in der Moschee und warteten auf den Propheten ﷺ zum späten Nachtgebet. Da ließ der Prophet ﷺ Abu Bakr ausrichten, dass er die Leute im Gebet leiten solle. Der Bote kam zu ihm und sagte: „Der Gesandte Allahs ﷺ befiehlt dir, die Leute im Gebet zu leiten.“ Da sagte Abu Bakr – und er war ein weichherziger Mann –: „O Umar, leite du die Leute im Gebet.“ Umar sagte zu ihm: „Du hast mehr Anrecht darauf.“ So leitete Abu Bakr in jenen Tagen das Gebet. Dann fühlte der Prophet ﷺ in sich eine Erleichterung und ging, (gestützt) zwischen zwei Männern, von denen einer al-Abbas war, zum Mittagsgebet hinaus, während Abu Bakr die Leute im Gebet leitete. Als Abu Bakr ihn sah, wollte er zurücktreten, doch der Prophet ﷺ gab ihm ein Zeichen, nicht zurückzutreten. Er sagte: „Setzt mich an seine Seite.“ Da setzten sie ihn an die Seite Abu Bakrs. Er sagte: Abu Bakr betete und folgte dabei dem Gebet des Propheten ﷺ, und die Leute (folgten) dem Gebet Abu Bakrs, während der Prophet ﷺ saß. Ubaidullah sagte: Dann trat ich bei Abdullah ibn Abbas ein und sagte zu ihm: „Soll ich dir nicht vorlegen, was Aischa mir von der Krankheit des Propheten ﷺ erzählt hat?“ Er sagte: „Nur zu.“ Da legte ich ihm ihren Bericht vor, und er beanstandete nichts davon, außer dass er sagte: „Hat sie dir den Mann genannt, der mit al-Abbas war?“ Ich sagte: „Nein.“ Er sagte: „Das war Ali.“
Translator’s note: Mit dem Becken ist ein Waschbecken (Mikhdab) gemeint; „sich mühsam erheben“ heißt, mit Anstrengung aufzustehen.
Türkçe
Ubeydullah b. Abdullah şöyle rivayet etti: Âişe'nin (r.a.) yanına girdim ve: “Bana Resûlullah'ın ﷺ hastalığını anlatmaz mısın?” dedim. Şöyle dedi: Elbette. Nebî'nin ﷺ hastalığı ağırlaştı ve: “İnsanlar namaz kıldı mı?” diye sordu. “Hayır, seni bekliyorlar” dedik. “Bana leğene su koyun” buyurdu. (Âişe) dedi ki: Koyduk, o da yıkandı. Sonra güçlükle kalkmaya davrandı, fakat bayıldı. Sonra ayılınca ﷺ: “İnsanlar namaz kıldı mı?” diye sordu. “Hayır, seni bekliyorlar, ey Allah'ın Resûlü” dedik. “Bana leğene su koyun” buyurdu. (Âişe) dedi ki: Oturup yıkandı; sonra güçlükle kalkmaya davrandı, fakat bayıldı. Sonra ayılınca: “İnsanlar namaz kıldı mı?” diye sordu. “Hayır, seni bekliyorlar, ey Allah'ın Resûlü” dedik. “Bana leğene su koyun” buyurdu. Oturup yıkandı; sonra güçlükle kalkmaya davrandı, fakat bayıldı. Sonra ayılınca: “İnsanlar namaz kıldı mı?” diye sordu. “Hayır, seni bekliyorlar, ey Allah'ın Resûlü” dedik – insanlar ise yatsı namazı için Nebî'yi ﷺ bekleyerek mescitte toplanmış duruyorlardı. Nebî ﷺ, Ebû Bekir'e insanlara namaz kıldırması için haber gönderdi. Elçi ona gelip: “Resûlullah ﷺ sana insanlara namaz kıldırmanı emrediyor” dedi. Ebû Bekir – yufka yürekli bir adamdı –: “Ey Ömer, insanlara sen namaz kıldır” dedi. Ömer ona: “Buna sen daha lâyıksın” dedi. O günlerde namazı Ebû Bekir kıldırdı. Sonra Nebî ﷺ kendinde bir hafiflik hissetti ve biri Abbas olan iki adamın arasında öğle namazına çıktı; Ebû Bekir de insanlara namaz kıldırıyordu. Ebû Bekir onu görünce geri çekilmeye davrandı; Nebî ﷺ ona geri çekilmemesini işaret etti. “Beni onun yanına oturtun” buyurdu. Onu Ebû Bekir'in yanına oturttular. (Râvi) dedi ki: Ebû Bekir, Nebî'nin ﷺ namazına uyarak namaz kılıyor, insanlar da Ebû Bekir'in namazına uyuyorlardı; Nebî ﷺ ise oturuyordu. Ubeydullah dedi ki: Abdullah b. Abbâs'ın (r.a.) yanına girdim ve ona: “Âişe'nin bana Nebî'nin ﷺ hastalığı hakkında anlattıklarını sana arz etmeyeyim mi?” dedim. “Getir bakalım” dedi. Onun anlattıklarını kendisine arz ettim; hiçbir şeyine itiraz etmedi; yalnız şöyle dedi: “Abbas'la birlikte olan adamın adını sana söyledi mi?” “Hayır” dedim. “O, Ali'dir” dedi.
Translator’s note: Leğen (mihdab) yıkanma kabıdır; “güçlükle kalkmak” zorlanarak ayağa kalkmaktır.
Other versions of this report
The same report through another chain of narration. Matched by Claude, not reviewed.
كُنَّا عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَذَكَرْنَا الْمُوَاظَبَةَ عَلَى الصَّلاَةِ وَالتَّعْظِيمَ لَهَا، قَالَتْ لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَضَهُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَأُذِّنَ، فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ". فَقِيلَ لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، وَأَعَادَ فَأَعَادُوا لَهُ، فَأَعَادَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ " إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ". فَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فَصَلَّى، فَوَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً، فَخَرَجَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ كَأَنِّي أَنْظُرُ رِجْلَيْهِ تَخُطَّانِ مِنَ الْوَجَعِ، فَأَرَادَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَتَأَخَّرَ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَكَانَكَ، ثُمَّ أُتِيَ بِهِ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِهِ. قِيلَ لِلأَعْمَشِ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلاَتِهِ، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ بِرَأْسِهِ نَعَمْ. جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا.
Al-Aswad reported: We were with Aishah and spoke about keeping up the prayer regularly and honouring it. She said: When the Messenger of Allah ﷺ fell ill with the illness in which he died, and the time of prayer came and the adhan was …
أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فِي مَرَضِهِ، فَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ. قَالَ عُرْوَةُ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفْسِهِ خِفَّةً، فَخَرَجَ فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ يَؤُمُّ النَّاسَ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ اسْتَأْخَرَ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ كَمَا أَنْتَ، فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِذَاءَ أَبِي بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ.
Aishah reported: The Messenger of Allah ﷺ ordered Abu Bakr to lead the people in prayer during his illness, and so he led them in prayer. Urwah said: Then the Messenger of Allah ﷺ felt some relief in himself and went out, and there was Abu …
لَمَّا مَرِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَرَضَهُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَتَاهُ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". قُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، إِنْ يَقُمْ مَقَامَكَ يَبْكِي فَلاَ يَقْدِرُ عَلَى الْقِرَاءَةِ. قَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". فَقُلْتُ مِثْلَهُ فَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ " إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". فَصَلَّى وَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ يَخُطُّ بِرِجْلَيْهِ الأَرْضَ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ صَلِّ، فَتَأَخَّرَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَقَعَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جَنْبِهِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ التَّكْبِيرَ.
Aishah reported: When the Prophet ﷺ fell ill with the illness in which he died, Bilal came to him to announce the prayer. He said, “Tell Abu Bakr to lead the prayer.” I said, “Abu Bakr is a tender-hearted man; if he stands in your place …
لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى مَا يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعُ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ. فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ". فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعِ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ. قَالَ " إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ". فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفْسِهِ خِفَّةً، فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، وَرِجْلاَهُ يَخُطَّانِ فِي الأَرْضِ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَأَخَّرُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي قَاعِدًا، يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مُقْتَدُونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ رضى الله عنه.
Aishah reported: When the Messenger of Allah ﷺ became gravely ill, Bilal came to announce the prayer to him. He said, “Tell Abu Bakr to lead the people in prayer.” I said, “O Messenger of Allah, Abu Bakr is a tender-hearted man, and …
The journey of this hadith
From Medina to Samarqand – over 245 years and 7 stations this text was passed on, mouth to ear, teacher to student.
256AH
al-Bukhari · Samarqand
- Prophet ﷺ
- Companions (Sahaba)
- Successors (Tabiʿun)
- Successors of the Successors
- Compiler
- Not yet identified
Chain as a list
- The Prophet Muhammad ﷺرسول الله ﷺ
- 'Aisha bint Abi Bakrعَائِشَةَ
d. 57 AH / 678 CE · 17 Ramadan, Medina · Comp. RA 1st Generation
- 'Ubaydullah bin 'Abdullah bin 'Utbaعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ
d. 94 AH / 715 CE · Medinah · Follower Tabi' 3rd Generation
- Musa bin Abi Aa'ishaمُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ
Follower Tabi' 5th generation
- Za'ida bin Qadama al-Thaqifiزَائِدَةُ
d. 160 AH · Succ. Taba' Tabi' 7th generation
- أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ
not yet identified
- al-Bukhariالبخاري
Compiler