Etbâu't-tâbiîn
عبد الله بن مسلمة بن قعنب القعنبي
Hocaları
Talebeleri
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ، يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنَ الْفِتَنِ ".
Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.) şöyle rivayet etti: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Müslümanın en hayırlı malının, peşinden dağ başlarına ve yağmur düşen yerlere gittiği koyunlar olması yakındır; dinini korumak için fitnelerden kaçar.”
قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ ". قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ".
İbn Abbâs (r.a.) şöyle rivayet etti: Nebî ﷺ şöyle buyurdu: “Bana cehennem gösterildi. Bir de baktım ki halkının çoğu kadınlardır; nankörlük ederler.” “Allah'ı mı inkâr ederler?” diye soruldu. Şöyle buyurdu: “Kocalarına nankörlük ederler …
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ، وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا، أَوِ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ ".
Ömer b. Hattâb (r.a.) şöyle rivayet etti: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Ameller niyete göredir. Herkese niyet ettiği şey vardır. Kimin hicreti Allah'a ve Resûlü'ne ise, onun hicreti Allah'a ve Resûlü'nedir. Kimin hicreti de elde edeceği bir …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 1
دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ، ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغِ الْوُضُوءَ. فَقُلْتُ الصَّلاَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ". فَرَكِبَ، فَلَمَّا جَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ نَزَلَ فَتَوَضَّأَ، فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ، ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ، ثُمَّ أُقِيمَتِ الْعِشَاءُ فَصَلَّى وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا.
Üsâme b. Zeyd (r.a.) şöyle rivayet etti: Resûlullah ﷺ Arafat'tan ayrıldı. Dağ yoluna varınca indi ve küçük abdestini bozdu. Sonra abdest aldı, fakat abdesti tam almadı. Ben, “Namaz, ey Allah'ın Resûlü!” dedim. “Namaz ileridedir” buyurdu. …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 181
كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ، صلى الله عليه وسلم مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ تَخْتَلِفُ أَيْدِينَا فِيهِ.
Âişe (r.a.) şöyle rivayet etti: Ben ve Nebî ﷺ tek bir kaptan gusül ederdik; ellerimiz sırayla ona girerdi.
ayrıca Sahîh-i Buhârî 250, Sahîh-i Buhârî 263, Sahîh-i Buhârî 299, Sahîh-i Buhârî 300, Sahîh-i Buhârî 301
ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ، فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ وَفَاطِمَةُ تَسْتُرُهُ فَقَالَ " مَنْ هَذِهِ ". فَقُلْتُ أَنَا أُمُّ هَانِئٍ.
Ümmü Hâni (r.a.) şöyle rivayet etti: Fetih yılında Resûlullah'a ﷺ gittim. Onu yıkanırken buldum; Fâtıma (r.a.) da onu perdeliyordu. “Bu kim?” buyurdu. Ben de: “Ben Ümmü Hâni'yim” dedim.
ayrıca Sahîh-i Buhârî 357
أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَاهُ فِي مَنْزِلِهِ فَقَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ لَكَ مِنْ بَيْتِكَ ". قَالَ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى مَكَانٍ، فَكَبَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَصَفَفْنَا خَلْفَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ.
İtbân b. Mâlik (r.a.), Nebî'nin ﷺ evine gelip: “Evinin neresinde senin için namaz kılmamı istersin?” dediğini rivayet etti. Dedi ki: Ona bir yeri işaret ettim. Nebî ﷺ tekbir aldı, biz de arkasında saf tuttuk; iki rekât namaz kıldı.
ayrıca Sahîh-i Buhârî 425, Sahîh-i Buhârî 667, Sahîh-i Buhârî 686
انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " أُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ ".
İbn Abbâs (r.a.) şöyle rivayet etti: Güneş tutuldu, Resûlullah ﷺ namaz kıldı, sonra şöyle buyurdu: “Bana cehennem gösterildi; bugünkü gibi daha korkunç bir manzara hiç görmedim.”
ayrıca Sahîh-i Buhârî 748
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ ".
Ebû Hüreyre (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Allah Yahudileri kahretsin! Peygamberlerinin kabirlerini mescid edindiler.”
أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُسْتَلْقِيًا فِي الْمَسْجِدِ، وَاضِعًا إِحْدَى رِجْلَيْهِ عَلَى الأُخْرَى. كَانَ عُمَرُ وَعُثْمَانُ يَفْعَلاَنِ ذَلِكَ.
Abdullah b. Zeyd b. Âsım el-Mâzinî (r.a.), Resûlullah'ı ﷺ mescidde bir ayağını diğerinin üzerine koymuş olarak sırtüstü uzanırken gördüğünü rivayet etti. … Ömer (r.a.) ve Osman (r.a.) da bunu yaparlardı.
أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهْوَ بِالْعِرَاقِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " بِهَذَا أُمِرْتُ ". فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ. قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ.قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ، وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ.
İbn Şihâb, Ömer b. Abdülazîz'in bir gün namazı geciktirdiğini rivayet etti. Urve b. Zübeyr onun yanına girdi ve ona, Muğîre b. Şu'be'nin (r.a.) Irak'ta iken bir gün namazı geciktirdiğini, Ebû Mes'ûd el-Ensârî'nin (r.a.) de yanına girip …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 522
أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهْوَ بِالْعِرَاقِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " بِهَذَا أُمِرْتُ ". فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ. قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ.قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ، وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ.
İbn Şihâb, Ömer b. Abdülazîz'in bir gün namazı geciktirdiğini rivayet etti. Urve b. Zübeyr onun yanına girdi ve ona, Muğîre b. Şu'be'nin (r.a.) Irak'ta iken bir gün namazı geciktirdiğini, Ebû Mes'ûd el-Ensârî'nin (r.a.) de yanına girip …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 521
كُنَّا نُصَلِّي الْعَصْرَ ثُمَّ يَخْرُجُ الإِنْسَانُ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَنَجِدُهُمْ يُصَلُّونَ الْعَصْرَ.
Enes b. Mâlik (r.a.) şöyle rivayet etti: İkindi namazını kılardık; sonra biri Amr b. Avf oğullarına giderdi ve onları (hâlâ) ikindi namazını kılarken bulurduk.
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ، وَمَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَ ".
Ebû Hüreyre (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Kim güneş doğmadan önce sabah namazından bir rekâte yetişirse sabah namazına yetişmiş olur; kim de güneş batmadan önce ikindi namazından bir rekâte yetişirse ikindi …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 556
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ ". ثُمَّ قَالَ وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى لاَ يُنَادِي حَتَّى يُقَالَ لَهُ أَصْبَحْتَ أَصْبَحْتَ.
İbn Ömer (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Bilâl geceleyin ezan okur; İbn Ümmü Mektûm ezan okuyuncaya kadar yiyin, için.” Sonra şöyle dedi: O âmâ bir adamdı; kendisine “Sabah oldu, sabah oldu!” denilmedikçe ezan …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 620
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمَلاَئِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي مُصَلاَّهُ مَا لَمْ يُحْدِثْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ، اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ. لاَ يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَةٍ مَا دَامَتِ الصَّلاَةُ تَحْبِسُهُ، لاَ يَمْنَعُهُ أَنْ يَنْقَلِبَ إِلَى أَهْلِهِ إِلاَّ الصَّلاَةُ ".
Ebû Hüreyre (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Biriniz namaz kıldığı yerde kaldığı sürece, hades hâline düşmedikçe melekler ona: ‘Allah'ım, onu bağışla! Allah'ım, ona merhamet et!’ diye dua ederler. Namaz onu …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 445, Sahîh-i Buhârî 477, Sahîh-i Buhârî 647
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ مِنَ اثْنَتَيْنِ، فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقَصُرَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ ". فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ.
Ebû Hüreyre (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ iki (rekât)tan sonra namazı bitirdiğini rivayet etti. Zü'l-yedeyn ona: “Namaz mı kısaltıldı, yoksa unuttun mu, ey Allah'ın Resûlü?” dedi. Resûlullah ﷺ: “Zü'l-yedeyn doğru mu söylüyor?” buyurdu. İnsanlar …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 482, Sahîh-i Buhârî 715
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ، وَإِذَا كَبَّرَ لِلرُّكُوعِ، وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا كَذَلِكَ أَيْضًا وَقَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ". وَكَانَ لاَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السُّجُودِ.
İbn Ömer (r.a.), Resûlullah'ın ﷺ namaza başladığında ve rükû için tekbir aldığında ellerini omuzları hizasına kaldırdığını; başını rükûdan kaldırdığında da onları yine aynı şekilde kaldırıp “Semiallâhu limen hamideh, Rabbenâ ve …
ayrıca Sahîh-i Buhârî 736, Sahîh-i Buhârî 738, Sahîh-i Buhârî 739
كَانَ النَّاسُ يُؤْمَرُونَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ الْيَدَ الْيُمْنَى عَلَى ذِرَاعِهِ الْيُسْرَى فِي الصَّلاَةِ. قَالَ أَبُو حَازِمٍ لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ يَنْمِي ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Sehl b. Sa'd (r.a.) şöyle rivayet etti: İnsanlara, kişinin namazda sağ elini sol kolunun üzerine koyması emrolunurdu. Ebû Hâzim dedi ki: Bildiğim kadarıyla o, bunu Nebî'ye ﷺ dayandırıyordu.
Biyografik verilerin kaynağı: Hadith Narrators Dataset (fahd09, from muslimscholars.info) (CC0)